شگوفایی انقلاب در مصر ادامه دارد
رهبران اخوان خیلی هوشمندانه مراقب اوضاع مصر بودند و با آنکه میانۀ خوبی را با نظامیان برقرار کرده بودند و اما باز هم نگران بودند که مبادا پنبۀ انقلاب مردم مصر بار دیگر به یغمای نظامیان برود . از این رو در رویکرد های خود خیلی مدبرانه و عاقلانه عمل میکردند . رهبران آن به رغم یک سلسله تحرکات در هر گفت و گو با رسانه های خارجی تانی را از دست نداده و به اظهاراتی نمی پرداختند که بهانه یی را در دست نظامیان مصری برای سرنگونی انقلاب بدهند . چنانچه عصام عریان رهبر دانشجویان و سخنگو و رییس دفتر سیاسی اخوان المسلمین که از جمله نامزدان دور دوم انتخابات مصر است و از چهل سال بدین سو فعالیت های سیاسی را آغاز کرده و هفت سال را پشت میله های زندان سپری کرده است. وی با بی بی سی گفت : مصر نیازمند دولت وحدت و توافق ملی بوده و به همراهی تمام نیرو های سیاسی نیاز دارد تا بتواند مصر را از تنگنای موجود بیرون کند . وی از الگوی حکومت اسلامی سخن گفت که فهم مصری های اعتدال گراه را منعکس میکند . الگویی که از جامعۀ اهل تسامح و تساهل برخاسته که در آن اقلیتی از مسیحیان زنده گی می کنند. یعنی جامعۀ تکثر گرا که هم از فرهنگ اسلامی اثر پذیرفته و هم بر آن اثر گذاشته است .
وی در مورد الگو برداری از ترکیه گفت : ترکیه پس از چند دهه ناآرامی ریشه های دموکراسی را در خود استحکام بخشیده و آنهم در کشوری که دو بار نظامش را ارتش سقوط داده است. سه این که موفقیت های ترک ها در عرصۀ اقتصادی که اکنون درآمدش به هفت و هشت برابر و رشد اقتصادی آن به 17 درصد رسیده است؛ اما به نسبت انسجام بهتر اجتماعی در مصر بهتراز ترکیه این زمینه ها را دارا است . وی به دو چالش یکی تحول دموکراتیک و دیگری خروج از بحران اقتصادی اشاره نمود . وی شماری از احکام شرع مانند سنگسار را بازدارنده خوانده و افزود که تا کنون در ایران و سعودی این حکم اجرا نشده است ؛ زیرا شرایط آن سخت است . تکمیل کردن شرایط سنگسار ساده نیست . وی در رابطه به برقراری با ایران گفت که آنها می خواهند قبل از این که روابط بین مصر و ایران عادی شود؛ توافقی بر سر نظام امنیتی خلیج فارس برقرار شود . در نظام امنیتی که ایرانی ها برای خلیج فارس عرضه کرده اند، مصر در آن جابگاهی ندارد . درنتیجه این نظام پذیرفته نشده است . مصر اکنون به مثابۀ نیروی اصلی به منطقه بازگشته است . این بار دیگر نیرویی نیست که که فقط خواست امریکا را در منطقه اجرا کند . بنا بر این نظام امنیتی تازه یی در آینده برای خلیج فارس تعیین خواهد شدکه ایرانی ها، خلیجی ها ، اماراتی ها و سعودی ها در آن نقشی متوازن داشته باشند . (1)
رهبران اخوان در رویارویی با دشواری های مصر و بویژه با نظامیان آن کشور به اندازه یی نرمش منطقی نشان دادند که حتا متهم به سازش با اردو شدند . هدف اساسی شان از این کار از بین بردن بهانه هایی بود که اردوی مصر با توسل بر آن در صدد استحکام بیشتر بودند . برای این منظور اخوان از هیچ نوع تلاشی خود داری نکرد که سبب برهم زدن انتخابات پارلمانی در آن کشورمی گردید . چنانچه ناظران امریکایی انتخابات پارلمانی مصر را عادی٬ آرام و بدون تقلب گزارش دادند و از اشتراک بیشتر مردم در انتخابات سخن گفتند . گروههای اسلامی به شمول اخوان المسلمین در آن اشتراک کردند . دراین انتخابات ۳۸۰۹ تن نامزد برای تصدی ۱۶۸ کرسی با هم به رقابت پرداختند؛ گرجند شماری گروهها به دلیل دخالت نظامیان انتخابات را تحریم کردند؛ اما طنطاوی گفت : سلامت انتخابات را تضمین میکند، وظیفهٔ نظامیان بر اساس قانون اساسی جدید مصر تغییری نخواهد کرد و ماموریت ارتش مانند گذشته دفاع ازکشور خواهد بود. (2)
تانی مبارزاتی رهبران اخوان رهبران ترکیه را به خود شیفته گردانید و چنان مایۀ امیدواری آنان گردید که اردوغان در سفرش به مصر برای رهبران اخوان گفت: حکومتی سکولار را برای مصر آرزو دارم . وی همچنین گفته بود که از نظر او این موضوع تضادی با اسلام ندارد .(3) رهبران اخوان به آزادی های انسان ارج گذاشته و به سان راشدالغنوشی باور دارند . چنانچه راشد الغنوشی با شبکهٔ العربیه در پاسخ سوالی گفت : مردم آزاد هستند که دین خود را تغییر بدهند وما با آزادی تغییر عقیده و دین در کشور خود مشکل نداریم . وی از اخوان المسلمین و سلفی های مصر خواست تا برای جلوگیری از حوادث دههٔ نود با لاییک ها و مسیحیان حکومت مشترک تشکیل بدهند.(4)رهبران اخوان با توجه به تجارب تلخ گذشته تلاش کردند تا صداقت خود را برای رفاۀ مردم مصر برای نظامیان نشان بدهد. محمد بدیع رهبر اخوان گفت که برای استقرار نظم و حاکمیت قانون در مصر حاضر به همکاری به نظامیان مصر است .
اما برخورد مصلحت آمیز اخوان با نظامیان تا حدی نبود که منافع مردم مصر و اهداف انقلابیون مصر را آسیب پذیر بگرداند . رهبران اخوان در رخداد های مهم مردم مصر را تنها نگذاشته و بر نظامیان فشار وارد کردند تا حق انقلابیون را تلف نسازند . چنانچه جماعت اخوان المسلمین طی اعلامیه یی از شورای نظامی خواست تا برای قربانیان رخداد های میدان تحریر و قصر العینی غرامت بپردازد . در این اعلامیه از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری زود هنگام و انحلال شورای نظامی مصر نیز سخن گفته شده است . رهبران اخوان بصورت جدی متوجه اوضاع بودند تا مبادا دشمنان مردم مصر دست به توطیه زده و با حادثه آفرینی ها انقلاب مصری ها را به شکست مواجه نسازند . از همین رو بود که حازم فاروق یکی از رهبران اخوان گفت : به نظر میرسد٬ طرف سومی درصدد برافروختن آتش فتنه وممانعت از انتقال مصر به دموکراسی بویژه پس از پیروزی اسلام گرایان در مرحلهٔ اول و دوم انتخابات پارلمانی است . (5) رهبران اخوان توانستند تا بعد از برگزاری مرحلۀ اول انتخابات پارلمانی مرحلۀ دوم را نیز به خوبی سپری کنند .
در دوم انتخابات پارلمانی در مصر نامزدان برای تصدی ۱۸۰ کرسی به رقابت پرداختند که که ۱۲۰ کرسی برای احزاب و ۶۰ کرسی برای شخصیت های مستقل در نظر گرفته شده بود . ۱۸ ملیون تن در رای گیری اشتراک کردند که ۵۵ در صد اشتراک کننده گان در انتخابات ذکر کرده اند . اخوان مدعی شد که ۴۰ درصد کرسی های پارلمانی را بدست آورده است .(6) اخوان در تمام این مدت سعی کرد تا با مردم بوده و از داعیۀ انقلابیون برای بازگردانی حکومت نظامی به حکومت ملکی دفاع کند . زمانیکه در مصر بر ضد برخورد خشونت آمیز مصر تظاهرات بزرگی صورت گرفت . مظاهره چیان از نظامیان خواستند تا بخاطر برخورد های خشونت آمیز شان بر ضد زنان و مردان مصری معذرت بخواهند و هم از نظامیان خواستند تا روند بازسپاری به حکومت ملکی را سرعت ببخشند . اعضای اخوان المسلمین در تمامی این رخداد ها در کنار مردم مصر بوده و اشد تلاش کرد تا اوضاع از کنترول بیرون نشود . این در حالی بود که اخوان المسلمین با گروه های دیگر مشکلاتی داشت که حتا این حرکت را برای سازش با نظامیان متهم کردند . با آنکه تمام گروههای سلفی و غیر سلفی اسلام و جوانان شش اپریل برای سقطو مبارک متحد بودند؛ اما بعد از سقوط مبارک سلفی ها و اخوانی ها از تعدیل چند مادهٔ قانون اساسی به نفع اردو حمایت کردند که جوانان شش اپریل به آن موافق نبودند . این قانون ۷۰ درصد رای آورد . این وضعیت غیر معلوم گروههای سلفی و اخوانی ها سبب شد که الازهر به عنوان متولی مسایل اسلامی دخالت کرده و اصول حاکم بر قانون اساسی را پیشنهاد کند که این امر نیز مورد بحث تمامی اسلام گرا ها قرار خواهدگرفت . هر دو گروهٔ اسلامی در گرد آمدن در تحریر نظر موافق داشتند . هر دو گروه خواهان حمله به اردو نبوده و تاکید می کردند که اردو را باید فرصت داد . این دو گروه در رابطه با مبارک نیز با سایر گروهها نظریات مختلف داشتند و اما نخواستند که این جریان را حاد بسازند . در موضوع اصول حاکم بر قانون اساسی شامل اصل دموکراسی٬ تداوم قدرت و پایگاهٔ مردمی داشتن و ... سلفی ها و اخوانی ها نظر مشابه دارند و میگفتند که مجلس آینده حق تعدیل قانون اساسی را دارد. هر دو گروه خواهان برگزاری انتخابات در وقت معین آن بودند و اما سایر گروهها خواهان به تاخیر افگندن آن بودند . این هماهنگی ها معنای آن را نداشت که سلفی ها و اخوانی ها در تمامی موارد توافق نظر داشتند؛ بلکه گرایش های مختلف فکری نیز دارند؛ از جمله اخوان خواهان مبارزهٔ مسلحانه است که سلفی ها تمایل به مبارزات مسلحانه ندارند. سلفی ها در مصر در برابر سه جبهه صوفی ها ٬ لاییک ها و مسلمانان میانه رو قرار دارند . اخوانی ها در مواردی با لاییک ها٬ از جمله تاخیر انتخابات و نسبت به حاکمیت برخی از اصول قانون اساسی مشکل دارند . اخوان محوری از امریکا و ترکیه تشکیل داده است . در صورتی که اخوان به روش های ترکیه در مصر رو آورد٬ از حمایت امریکا برخوردار و در غیرآن حمایت امریکا را از دست خواهد داد . سلفی ها باوجود یک سلسله اختلافات باسعودی که شماری از سلفی های مصری حکومت سعودی را لیبرال می گویند؛ باز هم خواهان برقراری مناسبات با سعودی هستند . اختلافات میان سلفی ها و اخوانی ها تا جایی است که وحدت میان هر دو را ناممکن گردانیده و از سویی هم اختلاف میان اخوانی ها و لاییک ها چیزی است که نمی توان بر توافق میان شان خوش بین بود .(7)
دور دوم انتخابات در مصر برگزار شد و در این دور اخوان المسلمین ۳۶ در صد و گروهٔ سلفی النور ۲۹ در صد آرا را از خود کرده اند .(8) عبدالمعز ابراهیم رییس کمیتهٔ عالی قضایی انتخابات مصر گفت در دور دوم مرحلهٔ دوم انتخابات مصر ۴۳ در صد از واجدان شرایط در انتخابات شرکت کردند . هفت ملیون و ۱۲۶ هزار و ۵۵۶ نفر شرکت کردند . ۴ ملیون و ۵۸ هزار و ۴۹۸ نفر به حزب آزادی و عدالت ٬ ۳ ملیون ۲۱۶ هزار و ۴۳۰ تن نیز به حزب النور رای دادند که ۱۷۷ هزار و۲۴۴ رای را حزب الوفد٬ ۲۳۱ هزار و ۷۱۳ رای حزب اصلاح و آبادانی٬ ۱۶۱ هزار و ۵۴۹ رای حزب الثوره ٬ ۷۸۵ هزار و ۳۷۵ رای حزب فراکسیون المصریه و ۳۶۸ هزار و ۳۷۵ رای حزب لیست الوسط به خود اختصاص داده است . در این دوره ۱۱۸ نامزد برای تصدی ۵۹ کرسی به رقابت پرداختند .(9)
در میان گروه های مصری سلفی ها از کمک های سخاوتمندانۀ سعودی برخوردار بوده و از لحا مالی و اقتصادی در موقعیت خوب تری قرار دارد. به اساس گزارش ها جماعت های سلفی طی ۲۵ سال در حدود ۲۵ ملیارد دالر از سعودی دریافت کرده اند که اکنون این جریان ها ۳۶ شبکهٔ تلویویزیون ماهواره یی ٬ ۲۰ هزار مسجد و ۲۰ هزار جمعیت خیریه هستند . (10)در زمان گرما گرم مبارزات انتخاباتی رییس دادگاۀ مصر در قاهره امر اعدام حسنی مبارک را صادر کرد که وی به اتهاماتی چون امر فیر دادن به تظاهر کننده گان که 800 تن کشته شد و سو ا ستفاده از قدرت و فساد اداری رو به رو بود .
رهبران نظامی مصر قانون نظامی را در این کشور لغو کردند. نظامیان مصر زمانی به لغو حالت اضطرار پراختند که پارلمان مصر تشکیل و سعد الکناتنی منشی عمومی حزب عدالت و آزادی شاخهٔ سیاسی اخوان با اخذ ۳۹۹ را ی بحیث رییس پارلمان این کشور برگزیده شد . در این رایگیری عصام سلطان معاون حزب اسلامگرای الوسط با اخذ ۸۷ رای موفق نشد . وی تعهد کرد که از هیچ نوع تلاش برای قصاص قاتلان مردم مصر.دریغ ن خواهد کرد و با قدردانی از نظامیان مصر بخاطر برگزاری انتخابات گفت که انقلاب مصر ادامه دارد. (11)
کناتنی در ۳ اپریل ۱۹۵۲ در شهر سوهاج مصر به دنیا آمد . وی تحصیلات خود را در دانشگاهٔ المنیا در رشتهٔ گیا شناسی به پایان رساند . وی منشی عمومی حزب عدالت و آزادی اخوان است که در ۲۵ جنوری سال ۲۰۱۱ بعد از سقوط مبارک تاسیس گردید . وی سند کارشناسی خود را در رشتهٔ علوم در سال ۱۹۷۴ و سند کارشناس ارشد را در سال ۱۹۷۹ و سند دوکتورای علوم را در سال ۱۹۸۴ و در سال ۲۰۰۰ سند کارشناسی ادبیات و را در بخش پژوهش های اسلامی بدست آورد . وی از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۳ دبیر کل سندیکای معلمان ٬ رییس سندیکا های معلمان استان المنیا از سال ۱۹۹۳ تا کنون ٬ دبیر کل انجمن اساتید دانشگاهٔ المنیا از سال ۱۹۹۰ تا کنون رییس بخش گیاه شناسی دانشکدهٔ علوم المنیا از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۸ را به عهده داشت . وی ریاست جناح پارلمانی اخوان را از سال ۲۰۰۵- ۲۰۱۰ در مجلس نماینده گان مصر نیز به عهده داشت. (12)
انتخابات مصر بصورت آزادانه برگزار و نیرو های امنیتی و نظامی مصر از آن حمایت کامل کردند . فضای انتخابات خیلی باز و بدون هرگونه مداخلۀ داخلی و خارجی بود . نامزدان توانستند تا با خاطرجمعی کامل در آن اشتراک کنند . چنانچه شیخ طارق الرفاعی رییس فرقهٔ الرفاعیه در انتخابات پارلمانی مصر دو تصویر متفاوت از خود منتشر کرد که در یک تصویر ریشدار و در تصویر دیگر بدون ریش دیده می شود. (13) شماری رهبران اخوان به رغم احتیاط های جدی باز هم نمی توانستند، تمایلات ایده ئولوژیکی شان را مخفی نگهدارند که این نوعی آزادی افکار درون سازمانی را در اخوان به نمایش میگذارد .
رشاد پیومی معاون اخوان المسلمین به رغم عدم تمایلات رهبران بیشتر این حرکت گفت که به هیچ وجه اسراییل را به رسمیت نخواهند شناخت ؛ زیرا اسراییل جنایت کار است و پیمان با اسراییل در یک شبه امضا شده که از مردم مصر نظرخواهی صورت نگرفته است . وی افزود که برای آن تدابیر قانونی اتخاذ خواهد شد و پس ازرجعت به پارلمان ومشوره با مردم مصر در مورد تصمیم اتخاذ خواهد شد .(14) نظامیان مصر پس از پایان مرحلۀ دوم انتخابات پارلمانی مصر شرایط نامزدی ریاست جمهوری مصر را به این ترتیب اعلان کردند . نامزد باید از پدر و مادر مصری تولد شده ٬ تابعیت کشور خارجی را نداشته و هم همسر خارجی نداشته باشد . نظامیان قانون اساسی سال ۱۹۷۱ مصر را بحالت تعلیق در آورده که مبارک در سال ۱۹۸۰ جهت منسا قانون گذاری تغییراتی در آن آورد و در سال های۲۰۰۵ و ۲۰۰۷ به منظور افزایش فرصت مشارکت احزاب در انتخابات از جمله انتخابات ریاست جمهوری اصلاحاتی در آن به عمل آورد . در ماهٔ فبروری گذشته اصلاحاتی در آن به عمل آمد و اما نظامیان اعلان کردند که کشور را براساس یک قانون موقت اداره خواهند کرد . قرار بر آن شد تا گروه صد نفری متشکل از اعضای پارلمان و سنای مصر برای تدوین قانون اساسی جدید توظیف و بعد از صد روز به بازپرسی گذاشته شود . (15)
اما این برنامه پس از انحلال پارلمان مصر بوسیلۀ نظامیان این کشور به تعویق افتاد . مجلس سنا یا اتاق دوم شورای ملی مصر ۲۷۰ کرسی دارد و بیشتر نقش مشورتی را بازی میکند . ۱۲۰ کرسی از طریق سیستم فهرست احزاب و۶۰ کرسی دیگر از سوی نامزد های مستقل تصرف می شوند که متباقی را رییس جمهور و اکنون نظامیان این کشور تعیین میکند . این مجلس در سال ۱۹۸۰ بوسیلهٔ سادات تاسیس شد . روند انتتقال در مصر به ساده گی پایان نیافت و همراه با یک سلسله کشیده گی ها میان گروه ها ادامه یافت . چنانچه در آخر ماۀ جنوری 2012 میان نیرو های لیبرال و اخوان المسلمین در مصر درگیری رخ داد که سبب زخمی شدن ۴۳ تن گردید . مخالفان اخوان این گروه را به حمایت از نظامیان متهم کرده و مدعی شدند که اخوان در برابر انقلاب مصر قرار گرفته است. (16)
همزمان با این رخداد ها ، حوادثی به وقوع می پیوست که روند انتقال در مصر را به دشواری مواجه می ساخت . در یک درگیری در استدیوم ورزشی در پورت سعید مصر ۷۰ تن کشته و هزار تن زخمی گردید . (17)
پس از حادثۀ استدیوم پورت سعید در مصر طنطاوی امر دستگیری قوماندان شهر و یک مقام دیگر پولیس را صادر و استعفای والی پورت سعید را نیز پذیرفت و امر تحقیقات را از آنان صادر کرد . پس از این رخداد تظاهرات بزرگی در مصر به وقوع پیوست و در این حادثه پولیس به روی تظاهر کننده گان گاز اشک آور پاش داد . این تظاهرات بعد از رخداد پورت سعید صورت گرفت که خواهان استعفای حکومت نظامی بودند . در تظاهرات روز جمعه 5 فبروری در شهر های اسکندریه و سویس مصر 4 تن کشته و ۲۵۰۰ تن زخمی گردیدند . این تظاهرات را جوانان بیکار وابسته به گروههای لیبرال و اخوان برگزار کرده و به دلیل عدم توانایی نیرو های امنیتی برای ادارۀ کشور خواهان انتخابات زود هنگام ریاست جمهوری و کناره گیری نظامیان از قدرت شدند . پولیس به روی مظاهره کننده گان گاز اشک آور پاش داد .
شورای نظامیان مصر به دنبال تظاهرات وسیع و خشمگینانهٔ مردم بعد از رخداد استدیوم پورت سعید٬ انتخابات ریاست جمهوری زود هنگام را در این کشور اعلان کردند . در ۱۰ مارچ مسآلهٔ واجد شرایط بودن نامزدان ریاست جمهوری در مصر آغاز شد . نظامیان مصر انتخابات ریاست جمهوری این کشور را در ماهٔ جون سال جاری اعلان کردند . در این زمان حوادث دیگری پیش آمد که اوضاع داخلی مصر را تحت تاثیر درآورد .
دادگاهی در مصر ۱۹ شهروند امریکایی و ۲۶ شهروند مصری را محاکمه کرد . این ها متهم به دخالت در امور داخلی مصر بوده که از پول های کمکی امریکا زیر نان انجو و حقوق بشر بر ضد منافع مردم مصر استفاده کرده بودند . در میان این ها سام لاهود مدیر دفتر قاهرهٔ سازمان جمهوریخواهان نیز شامل بود . این ها را نظامیان مصر در نتیجهٔ حمله بر ۱۷ سازمان غیر دولتی بازداشت نموده بودند.(18)
اخوان حکومت نظامی را به شدت مورد انتقاد قرار داده و در پیش آمد بازی فتبال نظامیان را مقصر دانست . پارلمان تازه تشکیل شدۀ مصر گروهی را برای ساختن مسودۀ قانون اساسی توظیف نمود . (19) اخوان المسلمین به رغم درگیری ها و دشواری هایی که در داخل مصر به آن مواجه بود . اوضاع بیرون از مصر بویژه سوریه را سخت تحت نظر داشت و مخالف هرگونه مداخلۀ کشور های خارجی در سوریه بود . چنانچه در یک واکنش غیر منتظره گفت که ایران در کشتار مردم سوریه دخیل است . مهمان پرست این سخن اخوان را رد کرد . (20) در این زمان مقامات نظامی مصر کار کمیسیون ساخت و ساز قانون اساسی مصر را که بیشتر اسلام گرا ها در آن نقش داشتند ، به تعویق افگند . دلیل آن یک سلسله گزارش هایی خوانده شد که حاکی از نگرانی گروه های هوادار غرب در مصر بود تا مبادا در قانون اساسی مصر مواردی به تصویب برسد که مورد قبول آنان نیست . (21) به دنبال اعلان انتخابات ریاست جمهوری در مصر نمایندۀ گروه های سیاسی و اشخاص مستقل ورق نامزدی خویش را به کمیتۀ برگزاری انتخابات سپردند .
شاخۀ حزب عدالت وآزادی اخوان محمدخیرت الشاطر معاون اخوان که یک تاجر است، بحیث نامزد ریاست جمهوری مصر معرفی کرد . با این تصمیم اخوان رسانه های بین المللی گفتند که این حزب در رابطه به اسراییل سیاست های سخت گیرانه داشته و در این اواخر رابطه اش با نظامیان مصر رو به سردی نهاده است . سلیم العوا نامزد قبلی نیز ابراز آماده گی برای نامزدی به مقام ریاست جمهوری مصر نمود که این تصمیم اخوان سبب شکسته شدن آرای این حزب در انتخابات ریاست جمهوری پیش بینی گردید .(22)
کمیتۀ انتخابات مصر از جمله 20 تن نامزدان ، نامزدی ده تن را به دلایل مختلف لغو نمود که نامزد های اخوان المسلمین، النور و عمر سلیمان معاون مبارک و رییس سابق استخبارات مصر شامل آنان بودند. نظامیان تلاش کردند تا پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در مصر قانون اساسی این کشور تدوین شود . پس از انتخابات پارلمانی در مصر و تسلط اسلام گرا ها بر هر دو مجلس این کشور نگرانی جوانانی را برانگیخت که در انقلاب مصر نقش تعیین کننده داشتند .این ها خواهان کاهش نفوذ نظامیان در قانون اساسی استند . (23) بر اساس قانون اساسی مصر هر نامزد برای اشتراک در انتخابات ریاست جمهوری این کشور باید دست کم 30 هزار رای مقدماتی داشته، دفتر نماینده گی در 15 ایالت مصر داشته و در هر استان حداقل هزار طرفدار داشته باشد . کمیتۀ انتخابات مصر نامزدی نامزد هایی چون عمر سلیمان رییس سابق استخبارات و معاون مبارک، اسماعیل ابوحازم نامزد سلفی های النورو خیرت الشاطی نامزد اخوان را به دلایل مختلف رد کرد .
کمیتۀ انتخابات نامزدی سه تن عمر سلیمان را به دلیل مشاور امنیت و نخست وزیر مصر در زمان سادات، و ناتوانی او برای داشتن هزار طرفدار در هر ولایت ، نامزدی سلفی را به دلیل مادر خارجی و نامزد اخوان را به دلیل رد کرد.(*) جوانان مصری واکنش نشان داده و بر ضد حکومت نظامی این کشور دست به تظاهرات زدند و خواهان برکناری نظامیان از قدرت و تحویلی حکومت نظامی به یک حکومت ملکی شدند . (24) اخوان المسلیمن تنها با دشواری های داخلی رو به رو نبود؛ بلکه در کنار آن با سیلی تبلیغات و پیدا و پنهان رسانه های بین المللی نیز مواجه بود . هر کدام به نحوی در صدد برانگیختن نظامیان و آسیب رساندن به توانایی های این حزب بودند . با راه اندازی یک سلسله تبلیغات راست و دروغ نوعی برای فاجعه آفرینی ها در مصر جو سازی میکردند. چنانچه اسراییل گفت که آماری را بصورت رسمی بدست آورده است که نشان دهندۀ برنده شدن مرسی بوده واز احتمال اخذ 70 درصد رای او خبر داد . واضح بود که این گونه پیش بینی ها برای نظامیان و مخالفان اخوان چندان خوش آیند نبود . از احتمال هر نوع رخداد های ناگوار بعید نبود .
شورای نظامیان مصر مسوده یی را به تصویب رساند که مقامات ارشد حکومت سی سالۀ مصر را اجازه نامزدی به ریاست جمهوری مصر نمیداد ؛ اما این مسوده شامل حال احمد شفیق احمد شفیق فردی که در آخرین روز ها نخست وزیر مصر شد، شامل نگردید. (25) شایعاتی پخش گردید که احمد شفیق نخست وزیر سابق مصر به اساس وصیت خانمش از نامزدی ریاست جمهوری مصر کناره گیری خواهد کرد . خانمش در آخرین لحظات برای او گفته بود : تو به ریاست جمهوری نیازی نداری . (26)اوضاع سیاسی در مصر پایدار نبود و هر روز حادثۀ تازه یی رخ میداد، مردم به خیابان ها میریختند، در میدان تحریر خیمه میزدند و خواهان برکناری نظامیان و به مجازات کشاندن قربانیان انقلاب گردیدند.
به دنبال تظاهرات خونین که سبب کشته شدن یک تن و زخمی شدن صد ها تن تظاهر کننده گان و نیرو های امنیتی مصر گردید و 70 تن را زندانی کردند. پولیس بر تظاهرکننده گان که خواهان برکناری نظامیان و تسلیمی قدرت به یک حکومت ملکی بودند . نیرو های امنیتی به روی تظاهر کننده گان گاز اشک آور پاش دادند، گلوله های رابری بر آنان فیر کردند و موتر های آب پاش آنان را متفرق گردانید . وزارت دفاع مصر منع رفت و آمد را در اطراف وزارت دفاع این کشور برای دو روز اعلان کرد . این تصمیم بیزاری از رژیم مبارک وهمبستگی با انقلابیون شعار درشت نامزدان بود چنانچهاحمد شفیق برندۀ دوم ریاست جمهوری مصر و نخست وزیر دوران مبارک گفت که دیگر به زمان مبارک برنمیگردد . وی تاکید کرد که دست خود را به سوی جوانان مصر دراز کرده و چرخۀ بهار عرب را به پیش خواهد راند . مرسی نامزد اخوان با اخذ 26 درصد کاندید پیشتاز شناخته شده است . (27)
در انتخابات مصر 24 نفر خود را کانددید کرده بودند که ده تن به شمول البرادعی و الشاطر رهبر حزب آزادی و عدالت از فهرست بیرون شدند . 12 تن به رقابت پرداختند . گمانه زنی های وجود داشت که عبدالمنعم ابوالفتوح عضو جنبش اخوان از دیگران پیشی خواهد گرفت . وی ادعا کرد که حکومتی را در مصر تاسیس خواهد کرد که متشکل از اسلام گرا ها و دموکرات ها باشد . ابوالفتوح زمانی از محبوبیت بیشتر برخوردار شد که با جوانان تظاهر کننده پیوست . نامزد دیگر محمد مرسی یکی از رهبران حزب آزادی وعدالت است . در میان نامزدان دو تن از وزیران حسنی مبارک نیز شامل بودند که از حمایت نظامیان برخوردار بودند. (28) محمد التجی یک عضو اخوان گفت که در انتخابات مصر بیشتر از 26 درصد رای را محمد مرسی و بیشتر از 22 درصد را احمد شفیق نخست وزیر دوران مبارک بدست آورده است . این دو در دور دوم انتخابات مصر به تاریخ 16 و 17 جون با یکدیگر رقابت خواهند کرد . در این انتخابات از جملۀ 50 ملیون واجد شرایط رای دهی 50 درصد در انتخابات اشتراک کردند . لیبرال ها و انقلابیون اصلی در مصر از این انتخابات راضی نیستند . صباحی یکی از نامزدان لیبرال ها نتوانست رای بیشتر بدست آورد . اخوان از احزاب دیگر خواسته است تا توافق خویش را برای معاونیت ریاست جمهوری اعلام نمایند . مرسی در اولین رویکردش خواست تا تبلیغات مخالفانش را مبنی بر ادارۀ استبدادی و ضد مردم سالاری نقش بر آب نماید . وی خود را رییس جمهور تمام مصریان خوانده و تاکید کرد که با تمام مردم مصر بدون توجه به دین و مذهب و رنگ و نژاد یکسان برخورد خواهد کرد .
رسانه ها تبصره کردند که اخوان المسلمین بر پارلمان مصر سیطره داشته و در تلا ش است تا قدرتمندی پارلمان را در برابر رییس جمهور و شورای قدرتمند نظامی حفظ کند. این تبصره زمانی صورت گرفت که احتمال به پیروزی رسیدن اخوان المسلمین در انتخابات ناممکن تر به نظر میرسید . (29) پس از رایگیری دور اول انتخابات شماری نامزدان دست به تظاهرات زده و مدعی شدند که در انتخابات تقلب صورت گرفته است. چناچه
هواخواهان صباحی در مصر دست به تظاهرات زده و کمیسیون انتخابات مصر را متهم به تقلب کردند . راهپیمایان بر دفتر احمد شفیق نخست وزیر سابق مبارک حمله کردند و با به آتش کشاندن دفترش به غارت کردن آن پرداختند. مرسی نامزد پیشرو اخوان از تمام جناح های لیبرال خواست تا با وی همکاری کنند . وی وعدۀ تظاهرات خیابانی و آزادی های بیان را برای شان پیشکش نموده و وعده سپرد که اخوان گرایش های تندروانۀ خود را کنار گزارده است . از سویی دیگر طرفداران احمد شفیق نیز شعار میدادند که با خون و جان از شفیق حمایت میکنند . (30)
احمد شفیق نخست وزیر دورۀ مبارک و برندۀ دوم انتخابات ریاست جمهوری مصر بر اخوان حمله کرد که مصر رابه دوران تاریک می برد و خواهان حکومت فرقه یی در مصر است .(31) مقامهای ایرانی آشکارا به حمایت از محمد مرسی، نامزد اسلامگرای انتخابات ریاست جمهوری مصر برخاستند، اما رسانه ها این حمایت ایران را به دیدۀ شک نگریسته و نوشتند که آیا قلباً دل به بهبودی رابطه با مصر بسته اند که مردی از اخوان المسلمین سنی مذهب بر جایگاه رهبری اش نشسته باشد یا اینکه زبانش با اوست و دلش با پیروزی رقیب سکولاراش یعنی احمد شفیق؟ (32) هنوز انتخابات ریاست جمهوری مصر انجام نیافته بود که مبارک در شفاخانه بار بار به حال بیهوشی میرفت و خانم خودش و خانم های فرزندانش از او عیادت میکردند.
دور دوم انتخابات در مصر برگزار گردید و ستاد انتخاباتی نامزد اسلامگرایان در انتخابات ریاست جمهوری مصر، گفت که مرسی آرای بیشتری از احمد شفیق آخرین نخست وزیر در دوران حکومت حسنی مبارک کسب کرده و همزمان شورای نظامیان حاکم طی سندی اقتدارات گسترده ای برای خود در نظر گرفتند. این در واقع زنگ خطری برای قدرت مرسی بود و بعد از این اعلام ستاد انتخاباتی در نشست خبری یی اعلام کرد که با شمارش ۹۷.۶۶ آرائی که به صندوق ریخته شده بود، آقای مرسی ۱۲۷۵۳۰۰۰ رأی و رقیبش ۱۱۸۴۶۰۰۰ به دست آورد. مرسی با کسب 51.2 در صد رای برندۀ انتخابات ریاست جمهوری مصر شناخته شد . وی 13 ملیون و دوصد سی هزار و شفیق با اخذ 48.27 در صد 12 ملیون و رای بدست آورد . با اعلان شدن پیروزی وی صد ها هزار مصر در میدان تحریر قاهره وسایر شهر های مصر برآمده و به پیروزی مرسی را جشن گرفتند . (33)
احمد مرسی که در سال ۱۹۵۱ در نواحی منطقه شرقیه به دنیا آمده است ُ دانش آموخته دوره کارشناسی مهندسی دانشگاه قاهره در سال ۱۹۷۵ میلادی و کارشناسی ارشد مهندسی فلزات از دانشگاه قاهره در سال ۱۹۷۸میلادی و دکترای مهندسی از دانشگاه جنوب کالیفرنیا در سال ۱۹۸۲ میلادی.- استاد همکار دانشکده مهندسی دانشگاه قاهره، استادهمکار دانشگاه جنوب کالیفرنیا و استاد دانشگاه نورس ریج کالیفرنیا در سالهای۱۹۸۲– ۱۹۸۵- استاد و رئیس بخش مهندسی مواد در دانشکده مهندسی “الزقازیق” در سال ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۰ میلادی عضو کمیته مقاومت در برابر صهیونیسم در منطقه الشرقیه- عضو کنگره بین المللی احزاب و گروه های سیاسی و سندیکاهای صنفی- عضو مؤسس کمیته مصری “مقاومت در برابر پروژه صهیونیسم”- منتخب شورای نهضت اخوان المسلمون در سی ام اپریل سال ۲۰۱۱ میلادی به عنوان نخستین رئیس حزب آزادی و عدالت انتخاب گردید .مرسی در صبح پیروزی اش با چالش شگفت آوری در برابر نظامیان قرار گرفت
مجلس مصر در 9 جون در پی حکم دادگاه عالی قانون اساسی منحل گردید. این دادگاه استفاده از دو سیستم رای گیری مختلف در انتخابات را دلیل انحلال مجلس اعلام کرد. در آن مقطع، ارتش، که قدرت را در اختیار داشت، حکم انحلال را به اجرا درآورد؛ اما آقای مرسی دستور داد که مجلس تا انتخابات بعدی و تشکیل مجلس جدید به کار خود ادامه بدهد ؛ زیرا او پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری و در جمع هوادارانش گفته بود که نمیتواند از اختیارات نمایندگان ملت بگذرد؛(34) اما نظامیان بر رای دادگاه تاکید کرده و تاکید کردند که رای دادگاه عملی شود . بالاخره مرسی اعلان کرد که به رای دادگاه احترام میگذارد . او ناگزیر هم بود که چنین موضع بگیرد؛ زیرا شرایط حساس و بحرانی مصر طوری بود که بیش از حد برای جنجال آفرینی ها آماده نبود . از سویی هم نظامیان در کمین بودند که به مجرد دستیابی به اندکترین فرصت حاکمیت خود را بر مردم مصر توجیه و تحمیل نمایند . از این رو مرسی با یک عقب نشینی فرمان استره محکمه را پذیرفت واما گفت که انتخابات به زودی برگزار شد . در حالیکه مرسی سخت درگیر با نظامیان در رابطه به مجلس نماینده گان مصر بود که رسانه های ایران برای او حادثه آفرینی کردند .
آژانس خبری فارس اعلان کرد که مرسی با این آژانس گفته است ، معاهدۀ صلح با اسراییل را تجدید نظر خواهد کرد . این خبر را رسانه های غربی منتشر کرده و بعد تر مینا آژانس دولتی مصر این خبر را رد کرد . خبرگزاری دولت ایران ایرنا نیر مانندالعربیه این خبر را رد کرد که مرسی گفته است که با فارس مصاحبه یی نکرده است. گفته شد که این آژانس بر احمدی نژاد را نیز مورد حمله قرار داده بود . ایرنا خبرگزاری رسمی ایران گفت که فارس مصاحبه جعلی با البرادعی رییس سابق آزانس اتومی جهانی نیز درست کرده بود که از سوی وی رد شد . ژانش فارس نزد ایرانی ها بحیث یک رسانۀ دروغگو و جعل ساز معروف است . به دنبال این خبر ویکتور یولان یک مقام امریکایی گفت : این واضح است که ما منتظر پیشرفت روابط با کشور های همسایه اش و پابند بودن به معاهدات بین المللی هستیم . (35) امریکایی ها در تمام مدت به ظاهر سیاست نرم و انعطاف پذیر را در برابر اخوان در پیش گرفتند؛ البته ناگزیر هم بودند، زیرا شکست اخوان برای شان در انتخابات غیر قابل باور بوده و بازگشت اخوان به سیاست مصر را شکست ناپذیر یافته بودند.
رییس جمهور مصر برای تحقق خواست خانواده های قربانیان انقلاب هیآت حقیقت یاب را برای تحقیقات در رابطه به کشته شدن 1000 قربانیان انقلاب مصر مقرر کرده تا در ظرف دو ماه تحقیقات خود را تکمیل و برای ریاست جمهور تقدیم کنند . در این هیآت شش تن از اعضای خانواده های قربانیان نیز شامل بود. (36) مرسی در یک گام دیگر از تمامی گروه ها خواست تا برای پایان دادن به بحران جاری در مصردست بدست هم داده تا برای حل بحران قانون اساسی آن کشور در مورد آیندۀ مجلس راهی را سراغ کنند . شورای ملی مصر که به دستور نظامیان آن کشور لغو شد . مرسی در این رابطه نگران بوده و خواست تا مجلس را دوباره ابقا نماید و اما به مخالفت جدی نظامیان رو به رو گردید . (37) وی قبل از اجرای مراست تحلیف رسمی ، مراسم تحلیفی بصورت سمبولیک را در میدان تحریر بجا آورد و بعد در مقر محکمۀ قانون اساسی مصر حلف وفاداری یاد کرد .
مجلس مصر یک ماه پیش و در پی حکم دادگاه عالی قانون اساسی منحل شده بود. دادگاۀ مصر استفاده از دو سیستم رایگیری مختلف در انتخابات را دلیل انحلال مجلس اعلام کرد. در آن مقطع، ارتش، که قدرت را در اختیار داشت، حکم انحلال را به اجرا درآورد؛ اما آقای مرسی دستور داده است که مجلس تا انتخابات بعدی و تشکیل مجلس جدید به کار خود ادامه دهد. مجلس مصر با وجود تذکر دادگاه قانون اساسی و هشدار شورای عالی نظامی در خصوص عدم تشکیل مجلس، تشکیل جلسه داد. پیش از تشکیل جلسه شورای نظامی مصر در بیانیه یی اظهار کرد که برخلاف دستور محمد مرسی، رییس جمهور مصر برای بازگشایی مجلس، حکم انحلال این مجلس همچنان لازم الاجراست. (38)
احمدی نژاد با محمد مرسی همتای مصری خود تماس گرفته و برای وی طلب موفقیت کرد . از وی خواست تا در کنفرانس کشور های اسلامی در تهران اشتراک کند و اما وی در این مورد تبصره نکرد . (39) خانم رییس جمهور مصر گفت که او را نه بحیث بانوی اول بلکه بحیث خدمتگذار مصر خطاب کنند . مرسی در میدان تحریر به گونۀ نمادین سوگند وفا داری یاد کرد. وی از رفتن به کاخ ریاست جمهوری مصر به دلیل ادامۀ آموزش فرزندانش تا شش ماه خود داری کرد .
هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا اولین دیپلومات ارشد امریکایی بود که بعد از پیروزی مرسی با او ملاقات کرد . وی پس از دیدار با محمد مرسی در قاهره گفت که ایالات متحده قویا از مصری ها و انتقال دموکراتیک قدرت در کشورشان حمایت می کند. (40) ملاقات کلنتن با مرسی به مثابۀ بازگشت امریکا به سیاست های تازه با اخوان المسلمین خوانده شد . این ملاقات در حالی انجام یافت که کلنتن پیشتر از آن گفته بود، تمایلی برای ملاقات با اخوان المسمین ندار؛ اما کاخ سفید با آنهم احتیاط را در این زمینه از دست نمیداد؛ گرچند این ملاقات برای مرسی ها به بهای زیادی انجامید . پس از ملاقات هر دو شماری ها به خیابان ها برآمده و مدعی شدند که مرسی با امریکا سازش کرده است.(41) محمد مرسی رییس جمهور جدید مصر آقای قندیل یک چهرۀ غیر سیاسی را وظیفه داد تا کابینۀ این کشور را تشکیل بدهد . وی در کابینۀ عصام شرف مقام وزارت زراعت را داشت و در دولت بعدی به ریاست جنزوری تا کنون ادارۀ امور مصر را به عهده داشته و در این سمت باقی ماند . وی اولین نخست وزیر است که ریش دارد و دارای درجۀ تحصیل داکتری بوده و در در دانشگاۀ پوتا درامریکا تحصیل کرده است . (42) وزیر خارجۀ امریکا که هنوز شک و تردید هایش نسبت به روش حکومت داری مرسی منتفی نگردیده و در روز آزادی جهانی مذهب گفت که او امید وار است تا مرسی به نگرانی های عیسویان مصر پاسخ مثبت بدهد و وعده هاییکه برای آزادی مذهب بیرون از سخت گیری های اسلامی داده است، عمل نماید . وی زمانی این سخن را گفت که لیبرال های مصر مرسی را متهم به نوعی سکوت کرده وگفتند که آنان برای او رای دادند تا آزادی های دموکراتیک در مصر تحقق پیدا کند . (43)
به دنبال سفر کلنتن و ارزیابی او از مصر جدید، لیون پنیتا وزیر دفاع امریکا به مصر سفر کرد و با مرسی دیدار به عمل آورد . وی طی سخنانی گفت که مرسی رییس جمهور مستقل بوده و داری شخصیت مستقل است . وی را رییس جمهور تمام مصر خواند.(44) مرسی با توجه به نگرانی های جهانیان در راستای یک سلسله تبلیغات منفی از محل های باستانی مصر دیدار به عمل آورد و وعده سپرد که برای غنای سیاحتی مصر تلاش های فراوان خواهد کرد. وی از سیاحان جهان خواست تا از محل های سیاحتی مصر دیدن به عمل آورند . این گفته علاقمندی او را برای احیا و بازسازی آبدات مصر کار خواهد کرد . (45)
این دعوت مرسی تنها معنای ترغیب و کشاندن سیاحان خارجی به مصر را ندارد؛ بلکه از این هم برتر، این دعوت پاسخی است برای آن کور اندیشان قشری که زیر نام اسلام بزرگترین ارزش های بشری را نفی کرده و به ویرانی آبدات تاریخی می پردازند . پیروزی حرکت طالبان درافغانستان و ویران شدن مجسمه های بودا بوسیلۀ آنان در واقع ناقوس خطر نوعی اسلام گرایی را خطرناکتر از کمونیزم را هرچه تند تر به صدا درآورد . حرکت فرهنگ ستیز و مدنیت کشندۀ طالبان آژیر های خطر را بر رواق جنبش های اصلاحی اسلامی به صدا در آورد؛ زیرا قدرت های غاصب در یک اجماع غلط و پیشداورانه تمام حرکت های اسلامی چه که حتا اسلام را دشمن فرهنگ و تمدن بشری تلقی کردند . با این قیاس نادرست اسلام را مخالف دموکراسی و حتا نظام های نمادین مردم سالاری خواندند . در حالیکه اسلام درفش دار بهترین نظام مردم سالاری است . اخوان المسلمین میداند که ارجگذاری آنان از ارزش های نظام مردم سالار، آزادی های مدنی و حقوق بشری جایگاۀ آنان را نه تنها در میان جامعۀ جهانی هر چه بیشتراستحکام خواهد بخشید . رهبران اخوان با توجه به این امر مهم ناگزیر اند تا بر مبنای پاسداری ا زاصول های اساسی اسلام یعنی رعایت و گسترش آزادی، آگاهی و عدالت از هیچ نوع سعی برای تحقق آنها دریغ نکردند؛ زیرا باور دارند که روح اسلام نه تنها با عدالت سازگار؛ بلکه حامی عدالت و آزادی بوده تا زمانیکه آزادی ها در یک جامعه تحقق پیدا نکند ومردم به آگاهی لازم نرسند ، تامین عدالت اجتماعی در آن جامعه ناممکن است. از این رو سه اصل یاد شده لازم و ملزوم دیگر بوده و تحقق یکی بدون دیگری ممکن نیست . از این رو نظام اسلامی بر مبنای عدالت اجتماعی برآورندۀ تمامی خواست های مشروع و انسانی یک جامعه است . از آنجا که روح دینی با عدالت پیوند ناگسستنی دارد، بنا بر این اصل عدالت به مراتب ارزش آفرین تر از ارزش های دموکراسی است . با تحقق عدالت اجتماعی نه تنها ارزش های نظام مردم سالاری واقعی؛بلکه فراتر از دموکراسی تحقق پذیراست . نظام های استبدادی زیر نام اسلام نه تنها بدترین ستم وناروایی را درحق ملت های مسلمان در سراسر جهان روا داشتند؛ بلکه بزرگترین جفا را در حق اسلام انجام دارند .
این بار گرانسنگ رسالت را بر دوش جریان های اسلامی معاصر گذاشتند تا در این باره کار خستگی ناپذیر نمایند . جنبش اخوان المسلمین با توجه به رسالت دینی خود مکلفت دین تاریخی اش را اکنون به بهترین وجه انجام بدهد . انجام چنین رسالتی کار یک شبه نبوده و به تلاش های خستگی ناپذیر علمی و عملی نیاز دارد تا در یک قرائت دینامیک و پویا روح اسلام نظامی را در مصر پیریزی کند که پاسخگوی مردم مصر اعم از قبطی و غیر قبطی باشد