نویسنده  : مهرالدین  مشید

بازیهای پشت پردۀ غرب  سکۀ چندین رخی راماند که هررخ آن نیمرخ ناپیدایی دارد

 

دراین شکی نیست که غرب ثروتمندوتادندان مسلح باآزمندی شگفت آوری به چاههای نفت ،چشمۀ های گازو دیگر منابع سرشارزیرزمینی شرق بویژه منابع نفت وگازبحیرۀ خزروکشورهای اطراف آن  چشم دوخته است. ورنه غرب هیچگاهی عاشق چشمان سیاه وابروهای کشیدۀ انسان شرقی نیست؛زیراغرب چنان درفحشاوتفنن غرق است که قوت زیباشناسی وچشم زیباگزینی رابه صورت کامل ازدست داده است.

بازیهای پشت پردۀ غرب درشرق راۀ درازی دارد. این راه درفصلی دیگروباماجرایی دیگرپس ازحادثۀ یازدهم سپتمبربه گونۀ دیگری آغازشدکه بافروافتادن آسمانخراشهای امریکا دربازی دراماتیکی موج طوفندۀ حوادث به سرعت به سوی شرق دامن گستردودراولین خیزش افغانستان رافراگرفت وچون کابوسی وحشتناک برفضای کشورماسایه افگند.هنوزدرتلاطم امواج آن آتش زدنها، کشتن ها، ویرانگریهاوهتک حرمتها پایان نیافته بودکه طوفان نامبرده به سوی عراق سررکشید.به گزارش یک مرکزصحی جهان شمارکشته شده گان غیرنظامی درعراق طی سه سال گذسته به اضافه تراز151000میرسد. درحالیکه درگذشته مجلۀ طبی بریتانیاپس ازیک سروی شمارکشته شده های ملکی رادراین کشوردرحدود600هزاروشمارکشته شده های نظامی را48000ذکرکرده بود. یعنی شمارکشته هاراروازانه ازصدتن تایکصدوپنجاه تن حدس زده بود. حملۀ امریکا عراق راچون افغانستان بخاک وخون کشانیدورویدادهای هولناکی پیهم این دوکشورراتهدیدمینمایدوحادثه یی عقب حادثه یی رخ مینمایاند. ازهمه بیشترحوادث توهین بارانسان عراقی وافغانی دربگرام ، ابوغریب بغداد،گوانتاناموودرزندانهای دیگرامریکاچون صاعقه یی ترکیدوسروصدای آن دورترین زوایای جهان  رادرنوردید.حادثۀ ابوغریب بغدادراۀ درازوخونینی رابه سوی افق های سرخ بغدادکشیدوبغدادیان راعاشق شفق بی سرانجام تاریخ گردانیدوهرروزناگزیرانه درشفق خونین آن جان میدهند. این جذبۀ پایان ناپذیرانسانی است که عاشقانه ترازهرزمانی دههاعراقی رابکام دژخیم فرومیبردوابهت عشق "انسان دوست داشتن" رادرقربانگاۀ تاریخ درسیمای شهادت به نمایش میگذارند. این حوادث دردناک چنان عشق برای آزادی رابه آزمون دشواری کشانده است که ایثاردرقربانگاۀ تاریخ رابه نحوشگفت آوری به نمایش گذاشته است که جذبۀ آن خواب   آرام انسان آزادیخواه ومظلوم گیتی رادرربوده است که درهاله یی ازبازیهای مبهم وپیچیدۀ قدرتهای بزرگ برمصداق حرف "گرگ ومیش" خودراگم کرده اند. درحیرت اندکه چگونه بدترین توهین به مقام انسان آنهم ازطرف مدافعین حقوق بشرونهادهای جامعۀ مدنی نه تنهابازیگران گلادیاتورهای یونان باستانراسفیدروی گردانیده وخصوصیتهای حیوانی انسان متمدن رابه وقیحترین حالت آن بنمایش گذاشته است ؛بلکه  فریادهای مظلومانۀ وحق طلبانۀانسان شرقی وحقانیت آنهادیوارهای قلب این سنگین دلان تاریخ رانیزبه لرزه نیاورده است.

عصیان مالامال ازتسلیم ناپذیریهای انسان شرقی چنان درآسمان باورهای صاف وساده  درتلولواست که روح عاصی وسازش ناپذیرمظلومین  تاریخ  درسیمای انسان استعمارزده  روح استعمارگرزمان رابه نیزبه لرزه درآورده است ؛ولی قدرتهای بزرگ بنابه اهداف درازمدتی که درجهان ومنطقه دارند ، هرگزروی چندوچون رخدادهادرکشورماتوجۀ لازم ندارندوبه دشواریهای اقتصادی واجتماعی مردم که همه ناشی ازجنگ خانمانسوزاست،توجهی ندارند. تنهابرای به بیراهه کشاندن افکارعامه درراستای وسوسه آفرینیهای بیشترحوادث تصنعی خلق میکنندوبه نحوی مردم رامصروف نگاه میدارند.

بنابرهمین برنامه های دورمدت است که امریکادرسایۀ رقابت های جهانی وقاره یی به ویژه رقابت تنگاتنگ میان این کشوروبریتانیادست به حادثه آفرینیها درسراسرجهان میزندوباکی نداردکه این حادثه آفرینیهادرچه حجمی، چگونه ،درکجا ودرتبانی باچه کسانی صورت بگیرند،همه چیزراصرف درقلمرومنافع خودمیبینند.برای رسیدن به منافع خودهیچ حریم مقدسی رانمی شناسندوحتابابه  حاشیه گذاشتن همپیامانان خودبامخالفین آنهاازدرسازش پیش می آیند. به گونۀ مثال ازرویدادهایی هلمند افغانستان میتوان یادآورشدکه حاکی ازسازش بریتانیابزرگترین متحداروپایی امریکا درمبارزه باتروریزم میباشد. چنانچه دراین اواخرماشاهداخراج دویپلومات بریتانیایی یکی معاون اتحادیۀ اروپاودیگرکارمندارشد سیاسی سازمان ملل متحد(یوناما)درافغانستان بودیم. دولت افغانستان علت بیرون کردن آنهارااز این کشورتماس باطالبان بدون اجازۀ دولت واعطای سلاح وپول برای آنهاذکرکرد. اسدالله وفاوالی هلمندگفت :"این دودپلومات پول ، تیلفونهای ستلایت ،کمپیوترو"جی پی اس"دراختیارطالبان قرارداده اند. ازهمین روسخنگوی دولت گفت: این دودیپلومات به کارهایی مبادرت کرده بودندکه ازحیطۀ صلاحیت آنهابیرون بود. به گزارش روزنامۀ ویسا(1)این دودیپلومات درزمان لویۀ جرگۀ اضطراری نیزمشکوک به نظرمیریسیدندوطرفدارحکومت فدرالی بودندوافزوده است که این دودرمحاکمۀ زردادنیزنقش داشتند. علی احمدجلالی(2) سابق وزیرامورداخله درمصاحبه یی بارادیو بی بی سی دراین رابطه گفت :"درگذشته نیزچنین سؤتفاهماتی رخ داده بودکه ناشی ازحرکات هماهنگ نشده توسط برخی عناصرجامعۀ بین المللی سبب مشکلاتی درافغانستان شده که دولت افغانستان آنراتضعیف حاکمیت خودمیداند."اینگونه برخوردهاهمپیمانان امریکاراازقبل نگران کرده بودکه باتوجه به منافع خودازدرسازش بامخالفان خودپیش آیندوواداربه اتخاذتصامیم مستقل گردند. به گونۀ مثال  پاکستان درغیاب امریکاباطالبان دروزیرستان معاهده ییراامضاکردکه بعدهانقض شد.

جنگ نوین امریکا به مثابۀ سکۀ چندین رخ که هررخ آن نیمرخ ناپیدایی دارد

جنگ نوین امریکاسکۀ یک رخ نه ؛بلکه برخلاف سکۀ چندرخ راماند که درهرحال یک رخ آن نیمرخ ناپیدایی دارد. جنگ تریاک وکشمکش میان سازمانهای جاسوسی خارجی درفغانستان آنهم زیرچترآراستۀ مبارزه باتروریزم نیم رخی ازاین  سکه است.شایددوتبعۀ بریتانیای "مایل سمپل"و"ماروین پیترسن"ازجمله قربانیهای این بازی باشند.به گزارش روزنامۀ هشت صبح سمپل تمام قوناندانهای طالبان رامیشناخت وباهمۀ آنهااشنایی داشت. وی باپاکستانی هابه صورت مشترک درکمک به طالبان که تازه قندهارافتح کرده بودند، کارکردوبامولوی احسان الله ازجمله افرادبلندپایۀ طالبان ازنزدیک آشنایی داشت. سمپل درزمان حکومت طالبان علیرغم فرمان ملاعمررهبرطالبان توانست تابه امرملاعبدالجلیل آخندازپاکستان ویزای ورودبه کابل رابگیرد. وی ازدوستان نزدیک مولوی "بت" پاکستانی است که تاحال ده هارادیوی "اف ام" رادرآنطرف خط دیورندفعال گردانیده است . رادیوی "اف ام"سیدفضل الله ازهمان جمله است وحتاگفته میشودکه این دونفردرزمان طالبان درقتل غیرنظامیان دربامیان نیزدست داشتند.(3)

تشدیدرقابتهای داخلی میان کشورهای امریکایی واروپایی بویژه میان اامریکاوبریتانیابرسرگوناگونی طرحهاوبرنامه ریزیهای جداگانه درافغانستان وکشورهای دیگرروی دیگری ازاین سکۀ چندرخ میباشد که تفاوت استرتیژیهابرسرمنافع خاص به گونه یی برقابت داخلی میان آنهاتبدیل شده است . این رقابتهادرحال افزایش وتشدیداست وآشکارایکی دیگری راهشدارمیدهند. به گونۀ مثال چندی قبل قوماندان نیروهای بین المللی کمک به برقراری امنیت درافغانستان به نیروهای بریتانیایی هشداردادکه طرحهای بریتانیابرای تجهیزقبایل افغان برای دفاع ازروستاهای آنهادربرابرطالبان درمناطقی که نیروهای بریتانیایی مسؤول هستند، کارسازنخواهدافتاد."این حرفهارازمانی قوماندان آیساف درافغانستان به نیروهای بریتانیای گفت که چندی پیش یک مقام ارشد وزارت دفاع بریتانیاازقراردادی بحث بعمل آوردکه به اساس طرح جنرال "دیویدریجاردز"فرماندۀ انگیسی وهمکاری"سمپل"5000نیروهای طالبان به اساس آن روزانه دربرابراخذپنج پوند انگیسی ازاین کشورازصفوف طالبان جدامیشوند. این کشمکش هادرافغانستان میان  فرماندهان وپیوستن قوماندانی ازیک حزب به حزب دیگر به ازآوان جهادتاحال آنقدردامنه داراست که تااکنون  هزاران قربانی گرفته است وحتاقوماندان عبدالحق نیزازقربانیان جدایی بدنۀ طالبان میباشد. (4)گفتنی است که خروج 5000 سربازان بریتانیایی  ازعراق درنتیجۀ تشدیدرقابتهاوشدت یافتن عملیات عراقیهاروی دیگری از سکۀ نامبرده میباشد.

 

بلندپروازیهای امریکادرجهان درراستای جابجاسازی نیروهایش درسراسرجهان به مثابۀ روی دیگری ازسکۀ مبارزه باتروریزم نه تنهاخشم کشورهای شرقی رابرانگیخته است ؛بلکه این حرکت امریکاموردقهروغضب همپیمانان آنرانیزفراهم کرده است. ازهمین روبسیاری ازهمپیمانان امریکا ازحضورنظامی این کشوردر39کشورجهان آنقدرهاراضی نیستندواین حضورنظامی امریکااصطکاک منافع رامیان آنهاببارآورده است . چنانچه روزنامۀ وطن چاپ ترکیه درخبری آورده است که گزارش سال 2007وزارت دفاع امریکانشان میدهد، امریکایی هادر39کشورجهان مستقراند.

به گزارش ایسنادراروپای شرقی به اساس این گزارش معلوم میشودکه امریکادرهرقارۀ کرۀ زمین دست کم یک پایگاۀ نظامی داردوتعدادسربازانش درداخل این کشورها1.5ملیون میباشد. شمارپایگاههای امریکادرجهان شامل آنهاییکه درداخل مرزهای این کشورقراردارند، به 5311پایگاه میرسند. ازدوازدهمین پایگاۀ بزرگ امریکادرترکیه یادآوری کرده که درآن 1635نظامی امریکامستقرمیباشند. پایگاههای امریکادرعراق وافغانستان شامل این رقم نیستند .

این یکه تازیهای امریکادرجهان نه تنهاخشم بریتانیایی هارابرانگیخته است؛بلکه همپیمان های دیگرجنگ نوین امریکاچون ترکیه نیزنسبت به این جنگ شک وتردیددارد. چنانچه عبدالله گل رییس جمهورترکیه درپی انفجاردیاربکرگفت که امریکادرهمکاری باترکیه برای مبارزه باتروریزم تعلل میکند.(5)

امریکادرجنگ نوین خودنه تنهابا هپیمانان اروپایی خودبادشواریهایی روبرواست؛ بلکه باتمام کشورهای همپیمان غیراروپایی خودنیزمشکلاتی داردواین دشواری روبه افزایش است. به گونۀ مثال اختلافات امریکاباپاکستان روزتاروزدرحال افزایش است . پاکستان باتوجه به منافع استراتیژیک خودمبارزه باتروریزم رابه مثابۀ سکوی پرشی برای رسیدن به اهداف سیاسی ونظامی خودتلقی کرده است،حوصلۀامریکادربرابربرخوردهای ترفندآلودپاکستان بسررفته است وناگزیربه عکس العمل شده است . چنانچه به گزارش نیویارک تایمز(6)چندی قبل مشاوران جورج دبلیوبوش درکاخ سفید سرگرم طرحی بودندکه نحوۀعملیات نظامی سربازان امریکایی رادرسرحدات پاکستان موردبررسی قرارداده بودند. هدف ازعملیات نامبرده سرکوب القاعده به لحاظ درخطربودن امنیت پاکستان عنوان شده بود. پاکستان به شدت باعملیات سربازان امریکایی درداخل خاکش ابرازمخالفت کردوحیدارشدسخن گوی اردوی پاکستان درپاسخ به این طرح گفت که دولت پاکستان قادراست تابه تنهایی خودبرای سرکوب طالبان والقاعده عمل نمایدوهمزمان به عکس العمل وحیدارشدعلی احمددرانی سفیرپاکستان درامریکاگفت که امریکابه چه دلایلی به این کارمبادرت میکند؛درحالیکه هنوزنمیداندوآشکارنیست که اسامه درداخل پاکستان است ویاخیر. دربرابرسخنان "تام کیسی"یک مقام قصرسفیدمبنی برعملیات نامبرده مشرف واکنش تندترنشان دادودرمصاحبه یی بایک روزنامۀ سناگاپوری ستریتس تایمز(7)گفت که من باتمام آنهاییکه به کوههای مامی آیندمقابله خواهم کردوآنهاراازآمدن شان پشیمان خواهم کرد،آمدن آنهارابه معنای اشغال کشورم میدانم ودرصورت ورودنیروهای امریکایی بدون اجازه به پاکستان به آنهابه دیدۀ مهاجم نگریسته خواهدشد. هرگاه این سخنان مشرف عوام فریبانه نباشد ، این حرفهارامیتوان تندترین عکس العمل پاکستان دربرابرتصمیم امریکاخواندکه به نحوی ازبازیهای سیاسی این کشورزیرنام مبارزه باتروریزم نیزپرده برمیدارد.  

مقامات امریکایی این سخنان راپس از رویدادهای اخیردرپاکستان که بی نظیربوتوقربانی آن شد ابرازکرده اند. قتل بوتونه تنهاتاحدودی ازپیچیده گی اوضاع دراین کشورپرده برداشت؛بلکه قتل اوپاکستان را بی ثبات وعدم اعتمادمیان رهبران این کشوررانیزافزایش داد. چنانچه پس ازقتل بی نظیر البرادعی رییس آژانس اتومی طی مصاحبه یی درروزنامۀ الحیات ابرازنگرانی کردکه مبادا40فیرسلاح اتومی پاکستان بدست افراطیون بیفتد. طرفداران بوتواستخبارات پاکستان رامتهم بدست داشتن درقتل وی کرد ند؛ولی مشرف درعقب قتل بی نظیردست طالبان رامیداند. این درحالی است که طالبان به شدت این اتهام راردکردند. کارشناسان هم درقتل بی نظیرکمتردست تاطالبان رامیبینندومدعی اندکه گروههای تازه بدوران رسیده یی بیاری استخبارات پاکستان مرتکب این قتل شده باشندوتاکیددارندکه درزمان صدارت بوتوبودکه نصیرالله بابرگروۀ طالبان رابوجودآورد.بنابراین باتوجه به پیچیده گی اوضاع پاکستان ازگذشته هاتاحال کمتراحتمال میرودکه طالبان دست به قتل مادرمعنوی خودزده باشند. به هرحال هرطوری که باشد. هدف اصلی ازقتل بوتوبهم زدن اوضاع پاکستان وحفظ نقاط داغ تشنج درمنطقه به منظوربقاوحضوردایمی قدرتهای خارجی باشد. زیراامریکابرای مشروعیت بخشیدن به حضورنیروهای خوددرمنطقه ناگزیراست تاآشوب را درآن بیشتردامن بزند. دامن زنیهای تشنج درمنطقه نیزرویی ازسکه های نیمرخ جنگ نوین امریکااست.

تلاش امریکادرراستای دامن زدن به مسألۀ اتومی ایران جزهدفی برای بی ثباتی این کشورنمیباشدتاباایجادسؤتفاهم میان ایران وکشورهای خلیج موفق به پیاده کردن طرح خاورمیانۀ بزرگ شودکه روی دیگری ازسکۀ چندرخ بازیهای امریکادرمنطقه میباشد. هدف اساسی اش ازاین تحرکات جوسازیهای تصنعی است تافضای منطقه رابیشتربه آشوب بکشدوبابه انحراف کشاندن اذهان مردم منطقه ازخشم روبه فوران آنهابرضدسیاستهای خودبکاهد. گفتنی است که بوش گرچه سفیراخیرخودبه شرق میانه راحل معضلۀ فلسطین عنوان کرده است ؛ولی کارشناسان هدف اصلی سفراوراتحریک کشورهای خلیح به ضدایران خوانده اند.روزنامۀ واشنگتن پست درشمارۀ منتشرۀنهم جنوری خویش قصدسفربوش به خاورمیانه رااعمال فشاربه ضدایران خواند.این درحالی است که عمرموسی سرمنشی سازمان کشورهای عرب طی سخنانی گفت که کشورهای عرب درحال استفاده ازحق مسلم خوددربرقراری دورجدیدی ازارتباطات باایران میباشندو یک سخن دولت ایران درآغازسفربوش به خاورمیانه گفت که بوش درراه اندازی یک ایتلاف به ضدکشورش شکست خورده است. این فعالیتهای سیاسی بوش به ضدایران پس ازآن صورت گرفته است که احمدی نژادرییس جمهورایران برای اولین درنشست کشورهای خلیج حضوریافت وشاه عبدالله  پادشاۀ سعودی اورابحیث اولین رییس جمهورایران به حج دعوت کرد.

بازیهای خطرناک امریکادرمنطقه جزعواقب ناگوارچه برایندی رامیتوانند، درقبال داشته باشند.به گونۀ مثال درکشورمااین بازیهاجزجاده صافکن برنامههای شرکت چندین ملیتی زیرچترحکومت آقای حامدکرزی چیزدیگری ازاین بیش میتوانندتلقی شوند. دولت افغانستان یعنی شرکت تعاونی چندین ملیتی که اداره اش فقط بوسیلۀ افرادی سروسامان مییابدکه جزبرای منافع خودوبرای منافع حامیان خود به چیزدیگری نمی اندیشند. گوناگونی مهرههاوجابجاسازیهای آنها زیرچترخواستهای گوناگون چنان فضای آشفتۀ وپرهرج ومرج اداری رادرکشوربه بارآورده است که کارمندان دولتی دربرابراعمال خودنه تنهااحساس مسؤولیت نمیکنند؛بلکه هیچ حریم مقدسی رابه مثابۀ مرزثواب وناثواب نمی شناسندودایرۀ اختیارات خویش رافراترازصلاحیتهایی میدانندکه به شکل امانت برای آنهاداده شده است ،باپررویی وآزمندی دربرابراین امانت مردم برخوردمیکنند. مقامات بلندپایۀ دولتی میدانندکه  درعقب آنهاقدرتهای قراردارندکه ازآنهاحمایت بعمل می آورندوکرسی های دولتی گویابه صورت میراثی برای آنهاپیشکش شده است. ازهمین رواست که ادارۀ کشورهرروزدرفسادغرقترمیگرددوبحران اداری همپابابحران رنگارنگ نظامی مقدرات ملت ماراسخت به چالش کشانده است که حامدکرزی راناگیربه دادخواهی کرده است وباچشمان اشک بارابرازعجزمنماید.درحالیکه اوبرای بازگرداندن حق مردم مکلفیت دارد،برای بازگرداندن حق به مردم تعهدنیزسپرده است واین تعهداورابه بازگرداندن حق مکلف نیزگردانیده است.

    امریکادرعقب این همه رنجهای بی پایانیکه شمارزیادی ازکشورهای آسیایی رابه آن دست وگریبان گردانیده است. اهداف مشخصی داردکه هماناصدوردموکراسی به زورسرنیزه عنوان شده است وبرای پیاده شدن آن پس ازخلف استعماری خود (بریتانیا)رویای دیرینه ییرادرسرمیپرود. درحالیکه  ابزارجنگ ، وحشت ناشی ازآن ، کشتن قربانیان مستبدی بوسیلۀ بمبارانها، مسموم شدن روحیۀ جنگاوران ، بلندرفتن شمارقربانیان غیرنظامی ، نبودتفاوت اخلاقی میان بمبارانهای هوایی وسازمان تروریستی ، بلندبودن گراف قربانیان بمبارانهانسبت به عملیات تروریستی به صورت دقیق موردارزیابی قراربگیرند، به خوبی آشکارمیشودکه کدام طرف درگیریهادرجهان امروزبیشترعامل نابودی انسانهادرگذشه وحال میباشند. هرگاه میزان وملاک ترورواعمال تروریستی کشتن انسانهای بیگناه تلقی شود، پس مدعیان مبارزه باتروریزم بیشترعامل تباهی انسانهای بیگناه اندتاطرف مقابل آنها.ازاین گفته پیدااست که درعقب نبردجدیدامریکاچه اهداف مرموزی نهفته است ودرعقب این بازی خطرناک وچندین پهلوکه عرادۀ آن بروی خون ملیونهاانسان به حرکت افتاده است ومقدرات آنهارانقش زمین گردانیده است ، چه دستان مکاری دخیل میباشند.ازسویی هم میدانیم که اضافه تراز60درصدبودجۀ حزب دموکراتها واضافه تراز80درصدبودجۀ حزب جمهوریخاهان ازطرف یهودیان امریکایی تمویل میشودومصارف انتخاباتی رئسای جمهورامریکاراهم همین صاحبان کمپنیهای بزرگ نفتی تامین مینمایند.(8) پس هویدااست که این سرمایه گذاریهازمامداران دوحزب نیرومندامریکارابه چه استراتیژیهای ابهام باروبازیهای وحشتناک وخونین وادارمیگرداند.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         ؛ولی امریکادرعقب این همه کوله بارخون وآتش جهان فراتاریخی ییرامیبیندکه درآن درفش دموکراسی لیبرال دراهتزازباشد.

این درحالی است که همچوتیوریهامصداق عملی یی درجهان نداردوآیندۀ فراتاریخی ییراکه نظریه پردازان دموکراسی لیبرال چون فوکویاما(9)طرح میکنند،درآن نه تنهاهزینه های اقتصادی نظامی برخلاف نظریه های آنهاکاهش نمییابند؛بلکه برعکس هیچ  نظریه یی خوشبینانه یی وجودنداردکه نسبت به آینده،پایان جنگ سردرانسبت به دورههای دیگربه عنوان دوره یی ازصلح دایمی متمایزکند. پس ازفروپاشی شوروی سابق دیدیم که نه تنهادست رسی به بازارآزادانگلوسگسن رافراهم نساخت؛ بلکه انقراض شوروی سابق رقابتهای تازه ییرادرجهان بوجودآوردواین رقابتهاحتادرحال افزایش اند. ظهورسرمایه داران بومی درکشورهایی چون روسیه وچین شرایط جدیدی رادراین کشورهابوجودآورده است که ازشماری جهات شباهت به دوران تزاریزم داردوازلحاظ اقتصادی بازگوکنندۀ بازگشت اقتصادی است،بابرجوبارووساختارتازه. ازسویی دیگردیده میشودکه اقتصادبازارجوامع اروپایی بایک محیط رقابتی تازه یی روبروهستند. برای ماندن درچنین محیط رقابتی درداخل خویش نیازبه ایجاداصلاحات جدی دارند. درحالیکه درمحیط آشفتۀ بازارجهانی همه مدلهادرحال شکننده گی اند. جنگ نوین امریکاضریب این شکننده گی راهرروزافزونترنموده است . بعیدنیست که امریکابه اساس تیوریهای دموکراسی لیبرال درانتظارپایان تاریخی یی است که درفضای آن تنهاایده آلهای سرمایه داران کمپنیهای نفت وگازرابه تماشابگیرد. البته به این امیدکه روزی تضادها ودرگیریهای جهانی روبه کاهش میروند. دراین حال سازشهاوقراردادهای شکننده درجهانی که رفاه وامنیت درآن تامین شده باشد ، غیرضروری پنداشته خواهندشد. بالاخره آموزشهای دموکراسی لیبرال وقوانین مدون برای نوع بشربه مثابۀ ارمغان رهایی ازتضادهای سیاسی پرهزینه ترازهرزمانی تلقی خواهدشد. این نظریه خیالی بیش نیست ؛زیراساختارهای نظام لیبرالی قادرنیست تاضرورت ومصلحت جهانی سیاست رادورسازند. درحالیکه حل مشکل سیاسی زمانی ممکن است که ساختارهای نامبرده نتایج مطلوب وبی خطررابه بارآورندوقادربه حل یک مشکل سیاسی شوند. وضعیت موجودسیاسی درجهان نشان دهندۀ تشنج دوامداروفرسایشی است که زمینۀ تحقق همچوتیوریهاراحتادردرازمدت هم نمیتوان درآن ممکن شمرد؛ درحالیکه ماامروزدرجهان شاهدکشیده گیهای منطقه یی وفرامنطقه یی هستیم واین کشیده گیهانه تنهاجاده صافکن دموکراسی لیبرال امریکایی نیست؛بلکه ادامۀ چنین روندی سرنوشت خونین ملتهای مظلوم راخونینترگردانید است واین خون چون سیلابی به صورت دوامدارحوادث پیاپی راگاه دراوج وگاه درحضیض درپی دارد.

 

 

 

.            منابع :                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

 

1-      دافغانستان نه دوه جگپوری بهرنی ...   ،روزنامۀ ویسا  ، شمارۀ 498

2-      سازمان ملل واتحادیۀ اروپا..               ، روزنامۀ راۀ نجات ، شمارۀ 755

3-      جنگ تریاک وکشمکش ...  ،             روزنامۀ هشت صبح  ، شمارۀ 181

4-               "                           ،                   "                  ،      

5-      امریکادرمبارزه باتروریزم ...  ، راۀ نجات  ،   شمارۀ 762

6-      روزنامۀ نیویارک تایمز      ،    رادیوآشنا ، برنامۀ خبری صبح

7-      رادیوآزادی           ، برنامۀ خبری صبح  ،  12جنوری

8-      رادیوآزدی                 ،   برنامۀ خبری   ،              دیسمبر

9-      جان گری  ،  ترجمۀ ابراهیم   ،   ایتوپیای قدرت، روزنامۀ راۀ نجات ، شمارۀ 763